شما هنوز به سیستم وارد نشده اید. - ورود به سامانه
نمایش تاریخچه

تاریخچه وسیر تکاملی ERP

مقدمه

مدیریت منابع سازمانی از جمله مفاهیمی است که در امتداد استراتژی «تمرکز در عین توزیع پذیری» با هدف شناخت،برنامه ریزی،تخصیص و ارزیابی منابع سازمانی شکل گرفت. در گذشته بسیاری از فعالیت های زنجبره تأمین به طور سنتی با کاغذ،تلفن و فکس انجام می شد،که بسیار ناکارآمد، پر هزینه، کند و پر خطا بود.بنابراین زمانی که استفاده از کامپیوتر در کسب و کار آغاز شد؛ بسیاری از افراد خواستار خودکار سازی فرایند های زنجیره ی تأمین شدند.فلسفه ی وجودی سیستم های برنامه ریزی منابع سازمانی( ERP ) را می توان در راستای همین درخواست و نیاز انسانها به حساب آورد؛چرا که امروزه پیچیدگی بیش از پیش سازمانها و افزایش باور نکردنی حجم اطلاعات، استفاده از سیستم های کامپیوتری را به منظور خودکار سازی جریان اطلاعات در تمام سطوح و لایه های سازمان ناگزیر نموده است؛امروزه سازو کارهای سنتی و دستی به هیچ وجه پاسخ گوی نیازمندیهای سازمان نیستند.بنابراین سازمانها برای عقب نماندن از قافله ی رقیبان و حفظ مزیت رقابتی خود، مجبور هستند؛ فناوریهای نوین را به کار گیرند. ERP یکی از فناوریهای بسیار پیشرفته و تأثیر گذار بر روند مدیریت و بهبود عملکرد و بهره وری سازمانها می باشد، زیرا همچنان که در سطور بعدی ملاحظه خواهید فرمود؛ماهیت نرم افزاری این سیستم، پویایی و توسعه پذیری آن، این امکان را برای تحلیلگران و طراحان سیستم فراهم نموده است که در طول زمان به تناسب تغییر نیازمندیهای سازمان آنرا به گونه ای توسعه دهند که احتیاجات موجود را برطرف نماید.

تاریخچه و سیر تکاملی ERP:

سیر تکاملی نرم افزار ERP، از یک سو به شدت متأثر از سیر تکاملی سخت افزارها و نرم افزار های کامپیوتری و از سوی دیگر متأثر از تحولات صورت گرفته در زمینه ی مدیریت سازمانها و محیط رقابتی حاکم بر آنهاست.ERP،به منظور غلبه بر مشکلات سیستمها ی عملیاتی موجود در سازمانها که از اوایل دهه ی 1960 میلادی توسعه پیدا کرده بودند به وجود آمد.
  • دوره اول (قبل از سال 1960 میلادی):
دراین مدت نرم‌افزارهایی به نام BOM Processors توسعه پیدا کرده بودند که هدف عمده آنها استخراج مواد لازم برای تولید تعدادی محصول بود . این نرم‌افزارها توجه چندانی به اندازه و حجم تولید و یا به تعبیری دیگر Lot Sizing نداشته و از سوی دیگر زمان تحویل این اقلام را مدنظر قرار نمی‌دادند . ضمنا این نرم‌افزارها ، موجودی خطوط مختلف تولید و انبارها را مدنظر قرار نمی‌دادند و به همین جهت با استفاده از آنها حجم موجودی در جریان افزایش پیدا می‌نمود .
  • دوره دوم (بین سالهای 1960 و 1970 میلادی ):
در اوایل این دهه تمرکز نرم‌افزاری بیشتر بر روی سیستمهای کنترل موجودی بود . در این مدت همچنان بیشتر از مفاهیم سنتی کنترل موجودی برای توسعه نرم‌افزارهای مرتبط استفاده می‌شد . اما در اواخر این دهه مفهوم MRP یا برنامه‌ریزی مواد مورد نیاز معرفی و نرم‌افزارMRPI توسط شرکت IBM توسعه پیدا کرد . مهمترین مشکل این نرم‌افزار و نرم‌افزارهای مشابه ، اجرای آن بر روی Main Frame های گران قیمت مستقر در مراکز دانشگاهی ، نظامی و ... بود و همین امر فاصله زمانی بین دو برنامه‌ریزی را افزایش می‌داد . این سیستم به صورت برگشتی ، زمان تحویل اقلام موردنیاز برای ساخت یک محصول خاص را از زمان تحویل به مشتری تا زمانیکه برای مونتاژ شدن روی خطوط مونتاژ موردنیاز بود را برنامه‌ریزی می‌کردند . سازمانها در اجرای MRPI مشکلات زیادی داشتند، این مشکلات بیشتر مشکلاتی سیستمی و ناشی از کاربران بودند تا مشکلاتی تکنولوژیک . از طرف دیگر ، این سیستم ارتباط بین تولید و استراتژیهای رقابتی سازمان را چندان مدنظر قرار نمی‌داد ضمنا ظرفیتهای تولیدی سازمان چندان در این سیستم لحاظ نمی‌شدند .
  • دوره سوم(بین سالهای 1970 و 1980 میلادی):
تمرکز بر MRPI با توجه به برنامه کلان تولید یا MPSو توسعه MRP حلقه بسته . در این سیستمها امکان بروز نارسایی در زنجیره تولید به حداقل رسید اما همچنان این سیستمها فقط برنامه‌ریزی تولید را انجام داده و حمایت چندانی از سایر منابع تولید نداشتند .
  • دوره چهارم(بین سالهای 1980 و 1990 میلادی):
گسترش MRPI به کف کارگاه و توسعه MRPII که برنامه‌ریزی بخش زیادی از منابع تولیدی را انجام می‌داد . در اوایل همین دهه سیستمهای DRP یا سیستمهای برنامه‌ریزی توزیع که مستقل از MRPII عمل می‌کردند وارد این سیستم شده و عملاً مشکل عدم ارتباط این دو سیستم با یکدیگر مرتفع گردید .
  • دوره پنجم( بین سالهای 1990 و 2000 میلادی و پس از آن):
گسترش MRPII به سایر حوزه‌ها و اضافه نمودن سیستمهای پشتیبان تصمیم، به MRPII توسعه‌یافته که در تمام عرصه‌های تولیدی ، خدماتی ، تجاری ، توزیع و ... کارایی داشت و ظهور ERP . مشکل عمده سیستمهای MRPII و توسعه یافته‌های آن این بود که تنها سیستم تولیدی ساخت به منظور انبار یا MTS را پشتیبانی می‌نمود و سایر سیستمهای تولیدی را چندان پوشش نمی‌داد ؛ اما با ظهور ERP در حوزه تولید ، تمامی سیستمهای تولیدی تحت پوشش قرار گرفتند . بخشها ، فرایندها و وظایف مختلفی از جمله کنترل کیفیت ، نگهداری و تعمیرات ، امور حسابداری ، مالی و ... به سیستمهای تولیدی متصل شده و ERP به عنوان حد فاصل سیستمهای SCM و CRM مطرح گردید . این سیستم بیش از آنکه عنوان جدیدی برای MRPII باشد ، به عنوان سطح بعدی در سطوح تکاملی سیستمهای کامپیوتری طراحی شده برای پشتیبانی از عملیات سازمان مطرح است .
در سال 1995 ، پدیده اینترنت واردERP شد و در سالهای 1998 تا 2000 ، EDI و ERP با یکدیگر پیوند خوردند ؛ در سال 2000 اینترنت به عنوان جزیی تفکیک ناپذیر از ERP محسوب و سیستمهای ERP تحت وب توسعه یافتند که فناوری چند لایه‌ای در معماری سیستم اطلاعاتی را پشتیبانی می‌کنند . امروزه هم سیستمهای جدیدی با عنوان ERP II در حال توسعه هستند که اساس آنها وب بوده و تمرکز بسیار زیادی بر حمایت از ماژول SCM دارند و عملا در تعریف امروز ERP ، آنرا کاملا مرتبط و جدایی‌ناپذیر از SCM تعریف می‌نمایند . قابل ذکر است که در سال 1998 بیش از بیست‌هزار سازمان در سراسر جهان مبلغی افزون بر هفده‌میلیارد دلار در زمینهERP سرمایه‌گذاری نموده‌اند که این رقم در سالهای بعد بین سی تا پنجاه درصد رشد داشته و در سال 2003 به رقمی نزدیک به صدمیلیارد دلار رسیده است .
هزینه نگهداری و بروزرسانی سیستمهای پیاده‌سازی شده در سال 2000 به رقمی حدود بیست‌ودو میلیارد دلار بالغ شده که نرخ رشدی برابر سیزده‌ویکدهم درصد نسبت به سال 1999 داشته است (Broatch,2001) . علاوه بر این ، طبق بررسیهای صورت گرفته ، در حال حاضر بیش از هفتاد درصد از هزار شرکت طراز اول جهان از دید مجله Fortune ، سیستمهای ERP را با موفقیت پیاده نموده و یا در حال پیاده‌سازی آن هستند . (Kraft,2001)
!! تعریف ERP :
تعاریف بسیار زیادی برای ERP ارایه شده است از جمله :
انجمن کنترل تولید و موجودی آمریکا ERP را به صورت زیر تعریف می‌نماید :

روشی برای برنامه‌ریزی و کنترل مؤثر تمامی منابع موردنیاز برای دریافت ، تولید ، ارسال و پاسخگویی به نیازهای مشتریان در شرکتهای تولیدی ، توزیعی و خدماتی .
ERP یک بسته نرم‌افزاری تجاری است که هدف آن یکپارچگی اطلاعات و جریان اطلاعات بین تمامی بخشهای سازمان از جمله مالی ، حسابداری ، منابع انسانی ، زنجیره عرضه و مدیریت مشتریان می‌باشد . (Davenport,1998)
سیستمهای ERP ، سیستمهای اطلاعاتی قابل‌تغییروتنظیمی هستند که اطلاعات و فرایندهای مبتنی بر اطلاعات در سازمان را در درون واحدهای سازمانی و بین آنها یکپارچه می‌نمایند . (Kumar & Hilsgersberg,2000)
ERP ، یک پایگاه داده ، یک برنامه کاربردی و یک واسط یکپارچه در تمامی سازمان است . (Tadjer,1998)
ERP ، سیستمهایی مبتنی بر کامپیوتر هستند که برای پردازش تراکنشهای سازمان طراحی شده‌اند و هدف آنها تسهیل برنامه‌ریزی ، تولید و پاسخگویی به‌موقع به مشتریان در محیطی یکپارچه است . (O’Leary,2001)
ERP ، یک بسته نرم‌افزاری استاندارد مشتمل بر چندین ماژول مرتبط و یکپارچه است که کلیه فرایندهای تجاری یک سازمان را اعم از تولید ، منابع انسانی ، مالی ، بازاریابی و فروش را پشتیبانی می‌نماید و منجر به یکپارچگی وظایف در سازمان می‌شود .
ERP ، یک راه‌حل سیستمی مبتنی بر فناوری اطلاعات است که منابع سازمان را توسط یک سیستم به هم پیوسته ، به سرعت و با دقت و کیفیت بالا در کنترل مدیران سطوح مختلف سازمان قرار می‌دهد تا به طور مناسب فرایند برنامه‌ریزی و عملیات سازمان را مدیریت نمایند .
ERP ، به مثابه ستون فقرات (back bone) اطلاعاتی یک سازمان از لحاظ بانکهای اطلاعاتی و فرایندهای سازمانی محسوب شده و به منزله نرم‌افزاری برای پشتیبانی فرایندهای داخلی سازمان است .
ERP، یک سیستم نرم افزاری است که داده های موجود در سراسر سازمان را یک پارچه ساخته ، به شکل متناسب و در موقع لازم ،در اختیار کاربران قرار می دهد. به این ترتیب، ERP،تمامی جنبه های یک سازمان را، از جمله،توزیع و فروش،برنامه ریزی تولید،تهیه و تدارک مواد،مدیریت سازمان و منابع سازمانی را و برنامه ریزی و کنترل تجاری را در بر می گیرد.
ERP، سیستمی است که با هدف ایجاد پی بستر مناسب برای انجام کامل مدیریت امور شرکت ها طراحی شده است. با استفاده از این سیستم، امکان ارتباط بین تمام واحد های یک شرکت تجاری و بازرگانی وجود داشته و مدیر شرکت در هر لحظه می تواند در تمام امورشرکت نظیر:امور مالی،پرسنلی و تولید،نظارت و مدیریت داشته باشد. این سیستم باعث می شود تا تمام بخش های یک شرکت و عملیات انجام شده در آن ها، دریک سیستم کامپیوتری جمع آوری شوند؛ به گونه ای که سیستم مذکوربتواند تمام نیاز های شرکت را در مدیریت، برطرف کند.
آنچه در همه این تعاریف مهم است توجه و تمرکز بیشتر بر روی عبارت Enterprise در اختصار ERP است تا توجه به عبارات دیگر اختصار از جمله Planning و Resource . چرا که این سیستم فراتر از برنامه‌ریزی عمل کرده و با وجود تمرکز بر روی منابع سازمان ، عناصری فراتر از آن را نیز پوشش می‌دهد . از سوی دیگر ، آنچه که در این تعاریف بیش از همه نمود دارد یکپارچگی و استاندارد بودن سیستم ERP است و همین دو جنبه مهم از ERP آنرا از سایر سیستمهای اطلاعاتی یکپارچه متمایز می‌سازد .
ERP،برگرفته از عبارت Enterprise Resource Planning می باشد. Enterprise به معنی بزرگ و بر شرکت ها و سازمان های بزرگ و متوسط دلالت دارد؛ Resource به معنی منابع و Planning به معنی برنامه ریزی می باشد پس معنی عبارت مذکور «برنامه ریزی منابع سازمان» می باشد.
ERP، این امکان را فراهم می کند تا اطلاعات به دست آمده از انبار،بخش مالی،بخش تولید،بخش حمل ونقل و سایربخش های یک شرکت، به هم متصل شده و هر کدام از این بخش ها بدون محدودیت زمانی به اطلاعات بخش های دیگردستیابی داشته باشند.
با استفاده از سیستم ERP،اطلاعات درست،به موقع ودریک راستا از بخش های مختلف وارد پایگاه داده یک سیستم کامپیوتری شده و توسط کارکنان سازمان قابل دسترسی می باشد.در این حالت دسترسی به اطلاعات تا حد زیادی تسهیل می گردد به گونه ای که دقیقاً می توان مشخص کرد که در هر زمان،محصول درخواستی مشتری در چه مرحله ای قراردارد.
ازسوی دیگر ERP،برای روابط تجاری شرکت هم مفید است. چرا که ERP،وظایفی راکه باید در یک فرآیند تجاری انجام شود خودکارمی کند(مواردی مانند تکمیل سفارش،اخذ سفارش،ارسال آن برای مشتری و اخذ پول از وی). در این حالت وقتی مسوؤل آماده سازی خدمت،سفارشی را از مشتری دریافت می کند تمام اطلاعات لازم برای آماده سازی نظیرمیزان اعتبارمشتری،تاریخچه ی سفارش،سطوح موجودی شرکت و برنامه زمانی حرکت کامیون های انتقال محصول از انبارو سایرموارد مشابه را در اختیاردارد؛ علاوه برآن هرکس دیگری هم در شرکت می تواند این اطلاعات را در اختیارداشته وبه همان پایگاه اطلاعات دسترسی داشته باشد.زمانی که کارسفارش دریکی از بخش ها تمام شد اطلاعات آن به طور خودکاراز طریق سیستم ERP به بخش بعدی منتقل می شود؛با این روش،برای این که بدانیم سفارش در کدام مرحله است کافی است به سیستم ERP وارد شده و اطلاعات را از آن جا دریافت کنیم.

زیر سیستم های ERP:

تولید، فروش، بازاریابی، توزیع، مدیریت بازرگانی، حسابداری، مالی، مدیریت منابع انسانی، مدیریت پروژه، مدیریت انبار، تعمیر و نگه داری، حمل و نقل، تجارت الکترونیک، لجستیک، کنترل سقف خرید، صدور اسناد، مدیریت زمان بندی

مزایا ی ERP :

پیاده‌سازی سیستم ERP مزایای بی ‌شماری را برای سازمانها به ارمغان می‌آورد، اما باید توجه داشت که این مزایا و بهبود فرایندهای تجاری سازمان به راحتی قابل دست‌یابی نیستند . پیاده‌سازی موفق یک سیستم ERP بستگی بسیار زیادی به انتخاب سیستم مناسب ، تأمین‌کننده‌ی مناسب ، نحوه‌ی بومی‌سازی نرم‌افزار در سازمان با توجه به استراتژی ، فرهنگ و ساختار سازمان ، تعهد و حمایت مدیریت سازمان از پیاده‌سازی نرم‌افزار ، شایستگی مشاوران در پیاده‌سازی نرم‌افزار ، کنترل پروژه مناسب در طول فرایند پیاده‌سازی و اتمام پروژه در زمان مشخص،بودجه پیش‌بینی شده و مواردی ازین دست دارد .
از این عوامل که بگذریم ، پیاده‌سازی ERP در سازمان مزایای بسیار زیادی را به همراه خواهد داشت که به صورت خلاصه می توان به مواردزیر اشاره نمود :
  • ایجاد یکپارچگی سازمانی :هدف عمده ی ERP،یکپارچه سازی تمامی بخشها و جریانهای اطلاعات کارکردی یک شرکت،به شکل یک سیستم کامپیوتری واحد که قادر به برطرف کردن تمامی نیازهای سازمان باشد. دونوع یک پارچه سازی برای سیستم ها وجود دارد: داخلی و خارجی،یکپارچه سازی داخلی عبارت است از: یکپارچه سازی بین برنامه های کاربردی، یا میان برنامه های کاربردی و پایگاه داده،درداخل یک سازمان. یکپارچه سازی خارجی به یکپارچه سازی برنامه ها یا پایگاه داده شرکای کاری گفته می شود.
  • استانداردسازی: فرایندهای سازمانی بر اساس بهترین تجربیاتی که شرکتهای عرضه‌کننده نرم‌افزار ازسازمانهای مختلف به دست آورده‌اند؛درسیستم ERP،استاندارد می شوند.
  • مهندسی مجدد فرایندهای سازمانی : همر وچمپی مهندسی مجدد فرایند کسب و کار را این گونه تعریف می کنند:«بازاندیشی بنیادین، طراحی نو و ریشه ای فراینـدهــا بــرای دستیـابی به پیشرفتی شگفت انگیز دربحران باتوجه به معیارهایی نظیر هزینه، کیفیت، خدمات و سرعت»، از ERP به عنوان کاتالیزور و یا Enabler و یا تسهیل‌کننده در BPR یا مهندسی مجدد فرایندهای سازمانی نام برده شده است .
    • تبدیل فرایندهای سازمانی از حالت ضمنی به حالت صریح به علت مهندسی مجددی که در فرایندهای سازمان صورت می‌پذیرد . این سیستم می تواند داده های بهتری را در باره ی فرایند های کسب وکار و عملکرد کلی سازمان به مدیریت عرضه کند.مثلاً به مدیریت کمک کند که کدام محصول بیشترین سودآوری را دارد.
    • امکان نصب و راه‌اندازی سریعتر سیستمهای مرتبط با ERP در سازمان از جمله ماژولهای مختلف این نرم‌افزار یا سایر نرم‌افزارهای کاربردی که از طرف عرضه کنندگان ERP ارایه نشده و مخصوص آن سازمان هستند .
    • امکان و یا تسهیل توسعه سیستمها و فناوری های جدید؛مانند سیستم های به هنگام (JIT ) و....
    • امکان ایجاد همکاریهای تجاری، سرمایه‌گذاری های مشترک ، ادغام برای سازمانها، با هزینه کمتر و بازدهی بیشتر و نتیجه بهتر .
    • تغییر تمرکز از برنامه ‌نویسی کامپیوتری در سازمان به بهبود فرآیندها.
    • فراهم شدن زیر ساخت لازم به منظور پرداختن به مدیریت زنجیره ی تأمین و مدیریت ارتباط با مشتری( CRM)، دو مبحثی که در حال حاضر تبدیل به دو جزء جدایی ناپذیر ERPII شده‌اند .
      • توسعه زیر ساخت لازم به منظور وارد شدن به تجارت الکترونیک (E- Business) .
      • حذف فعالیتهای تکراری.
      • ثبت داده های عملیاتی در حین انجام کار.
      • حفظ امنیت نگه داری داده ها به صورت متمرکز و برنامه ریزی شده.
      • دسترسی سریع و به روز به داده ها.
      • کاهش شدید مصرف کاغذ.
      • بهبود تصمیم گیری به دلیل دسترسی به داده های به روز و مناسب.

چالشها ی ERP:

  • اجرای تشویش آور:ERP نه تنها به تغییرات در فناوری بلکه به تغییرات درشیوه‌ی عملکرد کسب وکارنیز نیاز دارد و سازمانهایی که ERP را اجرا می کنند باید همواره خود را با تغییرات (درحالی که سازمان به کار عادی خود ادامه می دهد) به روز نگه دارند.
  • هزینه های آشکار زیاد و مزایای آینده: هزینه های راه اندازی این سیستم بسیار زیاد میباشد در حالی که مزایای آن قبل از آن که سیستم راه آندازی شود برای کاربران تقریباً نامحسوس است.
  • عدم انعطاف پذیری: نرم افزار ERP گرایش به پیچیدگی و دشواری دارد و در سطح جهانی کمبود نیروی متخصص و با تجربه برای نصب و نگه داری آن وجود دارد.
  • بالا بودن هزینه ی خرید و نصب: هزینه ی خرید یک سیستم خارجی بالغ بر صدها میلیون دلار است و این درحالی است که خرید نرم افزار تنها 40% هزینه ی و مابقی مربوط به هزینه ی اسقرار سیستم است.

رویکردهای موجود برای استفاده از ERP:

دو انتخاب برای سازمانهایی که خواهان استفاده از ERP هستند وجود دارد. یک انتخاب این است که خود یک سیستم یکپارچه را با پیوند بسته های نرم افزاری کارکردی موجود یا با برنامه نویسی یک سیستم جدید و اختصاصی توسعه دهند. انتخاب دیگر که اغلب سریع تر و ارزان تر است،استفاده از نرم افزارهای یکپارچه‌ی ERP موجود در بازار است.یکی از نرم افزارهای برجسته ERP،SAP R/3 نام دارد که محصول شرکت SAP AG می باشد؛این بسته حاوی بیش از 70 ماژول است که هریک بیانگر یک واحد سازمانی می باشد.شرکت های Oracle،compuer associates و people soft،محصولاتی مشابه تولید می کنند.
در عین حال راه دیگر اجرای ERP،اجاره ی سیستم های ERP از ارایه دهندگان خدمات نرم افزاری است؛ مزیت عمده ی این رویکرد این است که حتی شرکت های کوچک نیز می توانند از ERP استفاده کنند؛یک شرکت کوچک می تواند تنها قسمتهای مورد نیاز خود را اجاره کند و از خرید بسته کامل نرم افزار ERP صرف نظر نماید.

متدولو ژی های استقرار ERP:

همچنان که ذکر شد؛استقرار ERP،مستلزم انجام BPR، می باشد ولی راجع به این که کدام یک از این دو عملیات مقدم بر دیگری صورت گیرد معمولاً دو رویکرد،به شرح زیر مورد استفاده قرار می گیرد:
  1. اول BPR، بعد ERP: دراین روش،قبل از اقدام به راه اندازی انجامBPR،ERPمی دهند؛سپس فرایند استقرار سیستم ERP،را آغاز می کنند.این روش در دنیا طرفدار بیشتری دارد و توصیه ی تمامی تولید کنندگان طراز اول ERP،در دنیا نیز استفاده از همین روش می‌باشد.درواقع با این روش سازمان کارفرما فرایندها و مدل کاری خود را با خواسته ها و دستورالعمل‌های سازمان ارایه دهنده ERPوفق می‌دهد؛در نتیجه استقرار ERP،خیلی آسانترمی شود به شرطی که سازمان کارفرما توان مدیریت تمامی تغییرات را داشته باشد و بتواند از عهده‌ی مقاومتهای درون سازمانی برآید.
  2. اول ERP، بعد BPR: در این روش ERP،با وضعیت جاری سازمان راه اندازی می شود؛چندین ماه بعد BPR،شروع می شود.بنا به دلایل زیر،این روش برای سازمانهای ایرانی پیشنهاد می شود:
    1. زمان اجرای این روش کمتر بوده پس احتمال موفقیت آن بیشتر است.
    2. در سازمانهای ایرانی مقاومت در برابر BPR،بیشتر از استقرارنرم افزار است.
    3. در روش اول،ریسک تغییر فرایندها با ریسک تغییر نرم افزار هم زمان است که ریسک شکست پروژه را خیلی بالا می برد.
    4. پس از راه اندازی ERP،می توان گلوگاه‌های فرایندها را پیداکرد و به صورت عملی فرایندهارا بهینه کرد.

دلایل شکست پروژه های ERP:

نتایج تحقیقات آماری در دنیا نشان داده است که نزدیک به 70درصد پروژه های استقرار ERP،شکست خورده است.اگر بخواهیم به این آمار با دید منفی نگاه کنیم می بینیم که احتمال شکست پروژه های ERP، زیاد است، اما با نگاه دیگر (در صورتی که نیمه ی پر لیوان را ببینیم) می توان گفت:بیش از 30 درصد پروژه های استقرار ERP دردنیا با موفقیت کامل رویرو بوده اند و این مطلب نشان می دهد که اگر دلایل شکست پروژه ها ی ERP،با دقت مطالعه و از نتایج این مطالعات بهره برداری مناسب صورت گیرد می توان احتمال موفقیت این گونه پروژه ها را افزایش داد.
و اما مهمترین دلایل شکست پروژه ها عبارتند از:
  • Product:
عدم انتخاب محصول مناسب که نیازمندیهای سازمان را به خوبی مرتفع نماید و نزدیکترین تطابق را بانیازمندیهای سازمان داشته باشد.
  • Team:
عدم انتخاب شرکت مناسب برای استقرار محصول
  • Governace:
عدم تخصیص نیروهای مدیریتی و کارشناسی تمام وقت از سوی مشتری
  • Scope:
عدم تعیین دقیق حوزه انجام کار در قرارداد
  • Change :
عدم توجه به مدیریت تغییرات در سازمان مشتری
  • Skill:
عدم آشنایی و مهارت تیم پیمانکار با فرایندهای کارفرما
  • Calloboration:
عدم وجود ارتباطات و جلسات مناسب بین تیم اجرایی پیمانکارو کارفرما
  • Methodology:
عدم وجود یک متدولوژی مشخص برای استقرار
  • Training:
عدم وجود آموزش کافی برای کاربران
  • Culture:
عدم تطابق مسایل بومی و فرهنگی پیش بینی شده در نرم افزار با مسایل مورد نیاز مشتری،این مورد یکی از مهمترین دلایل عدم موفقیت به کار گیری نرم افزارهای ERP،خارجی در ایران می باشد؛چراکه بنا به دلایل خاص فرهنگی کشورمان و زبان فارسی،بسیاری از نرم افزار های خارجی هنوز با نیازهای سازمانهای ایرانی به طور کامل تطبیق نیافته اند.
  • Leadership:
عدم پشتیبانی و حمایت کافی از سوی مدیران ارشدکارفرما
  • هزینه های تهیه ی ERP:
تهیه‌ی ERP، مستلزم دو نوع هزینه می‌باشد:یکی هزینه ی خرید لایسنس نرم افزار و دیگری هزینه ی استقرار،هزینه خریدلایسنس نرم افزار بین 1000 تا 5000 یورو به ازای هر کاربر و هزینه ی استقرار بین 1 تا 3 برابر قیمت محصول می باشد و عدم برآورد دقیق هزینه ها به ویژه هزینه ی استقرار توسط شرکت تأمین کننده معمولاً باعث شکست پروژه می شود.مثلاً ERP شرکت گور هزینه ی بالایی داشت؛شرکت گور و همکاران علیه دو شرکت پیپل سافت و دیلویت اند توچه اقامه‌ی دعوی کرد زیرا معتقد بودند که پروژه‌ی ERP ارایه شده توسط این دو شرکت برای گور،هزینه‌ای معادل دوبرابر تخمین اولیه برشرکت تحمیل کرده است این دو شرکت ادعا کردند که افزایش هزینه ها به علل دشواریهای غیرقابل پیش بینی یکپارچه سازی و نیاز مندیهای خاص ERP بوده است.

نتیجه گیری:

چنانچه دراین مقاله ملاحظه فرمودید؛ERP، علی‌رغم این‌ که سازمانها در تهیه و استقرار آن با چالش های بزرگی مواجه خواهند شد؛به طوری که 70 درصد پروژه ها در گذشته با شکست مواجه شده اند؛منتها باید یاد آوری کرد که این حجم شکست مربوط به گذشته بوده و امروزه با مطالعات صورت گرفته و افزایش تجربه شرکت های تأمین کننده ERP،میزان شکست پروژه ها بسیار کاهش یافته است گرچه با وجود تمام این مسایل و هزینه هایی هم که وجود دارد؛ بازهم اگر به تجربیات شرکتهایی که در گذشته ERP را پیاده کرده اند توجه کنیم؛ می بینیم که از نتیجه ی کار راضی و خوشنود بوده اند به طور مثال شرکت سایبکس (cybex) که یک تولید کننده‌ی جهانی دستگاه های ورزشی است،در مواجهه با حجم انبوه سفارشات در دهه 90 میلادی، به استفاده از سیستم ERP روی می آورد و علی رغم اینکه در تهیه نرم افزارو استقرارسیستم هزینه های زیادی متحمل می‌شود و تعداد کارکنانش در بخش فناوری از سه نفر به دوازده نفر افزایش پیدا می کند؛ با این حال شرکت احساس می کند که این سرمایه‌گذاری به ویژه به دلیل هماهنگی بسیار بهتری که میان تأمین کنندگان و مشتریانش برقرار کرده و بسیار به جا بوده است.
ERP، به هرشکل که اجرا شود نقشی اساسی در تمرکز سازمانها برفرایندهای کسب وکار خواهد داشت و بنابراین فرایندها درسراسر سازمان را تسهیل می نماید.راه حلهای ERP،با ایجاد رابطه میان تسهیلات تولیدی و توزیعی مختلف تغییر فکر را به خصوص برای تولید کنندگان راحت تر کرده اند.بیشترین انعکاس این تغییر فکر در یک سازمان،در توانایی بیشتر آن در بسط عملیات و مدیریت زنجیره ی تأمین نمایان می شود.
ERP،به ویژه نقش مؤثری در تسهیل تصمیم گیری درست و به موقع مدیران ایفاء می نماید؛چراکه مبنای تصمیم درست، اطلاعات درست و به روز می باشد و ERP، با افزایش سرعت و دقت در دسترسی مدیران به اطلاعات بیشترین خدمت را به آنها در اتخاذ تصمیم ارایه می نماید.
بنابراین لازم است به مدیران محترم شرکتهای ایرانی پیشنهاد شود،نسبت به تهیه ی ERP برای سازمانهای تحت مدیریت خود اقدام فرمایند.البته نباید از نظر دور داشت که خرید و استقرار سیستم باید با دقت و مطالعه ی کافی صورت گیرد و عوامل شکست پروژه از قبل شناسایی و مرتفع گردد.مخصوصاً برای جلوگیری از شکست و تضمین موفقیت توصیه می شود؛ شرکت کنندگان در نصب و اجرای پروژه‌یERP،(فروشنده‌ی نرم‌افزار،مشاور مدیریت،شرکت مجری و شرکت ارایه کننده خدمات پشتیبانی) درشروع هر پروژه گفتگویی باز و صادقانه انجام دهند و انتظارات شرکت،قابلیت ها و محدودیت های محصول ERP،میزان تغییراتی که شرکت برای تناسب باسیستم باید به عهده بگیرد؛میزان تعهد سازمان برای تکمیل پروژه میزان ریسک ایجاد شده به خاطر مسایل سیاسی در سازمان و در صورت امکان میزان قابلیت،مسؤولیت پذیری و نقش مشاوران پیاده سازی فناوری اطلاعات،مورد بحث وبررسی قرارگیرد.طبیعی است در صورتی که شرکت تأمین کننده داخلی باشد؛علاوه بر این که انجام موارد مذکور با سهولت بیشتری صورت می گیرد؛به علت آشنایی شرکتهای داخلی با وضعیت فرهنگی سازمانهای ایرانی مشکلاتی که دراین زمینه مطرح است؛با سهولت بیشتری حل خواهد شد.درضمن هزینه ی تهیه ی سیستم های داخلی نسبت به سیستم های خارجی بسیار کمتر می باشد.

مراجع:

  • افرایم توربان ودیگران،فناوری اطلاعات در مدیریت،ترجمه ی حمیدرضا ریاحی و دیگران،3 جلد،چاپ اول،،دانشگاه پیام نور،تهران،اردیبهشت 1386
  • علی رضا علی احمدی ،مهدی ابراهیمی،حجت سلیمانی ملکان،برنامه ریزی استراتژیک فناوری اطلاعات،تولید دانش،چاپ امین،تهران،تابستان 1383
  • علی رضا عابدی نژاد،نگرشی جامع بر برنامه ریزی منابع سازمان،عصر فناوری اطلاعات،شماره 33،سال 1387،صفحات 145 الی152
  • علی کسرایی، برنامه ریزی منابع سازمان(ERP) به زبان ساده، عصر فناوری اطلاعات،شماره 33، سال 1387،صفحات 132 الی140